Nieuws

In de opening nam Tobias Stöcker (ENI, Zen) de aanwezigen mee naar de start van ENI in 2019, vlak na de landelijke stikstofuitspraak. ‘Toen gingen we met een groep koplopers om tafel. Hóé wisten we nog niet, maar we wilden de transitie naar emissieloos bouwen versnellen en dat is gelukt. De transitie is in volle gang en de impact van ENI was zelfs tot in Brussel voelbaar.’

Hoopvol én urgent: de visie van Diederik Samsom
Diederik Samsom, die een sleutelrol speelde bij de totstandkoming van de Europese Green Deal, schetste vervolgens het grotere maatschappelijke speelveld. Volgens hem beweegt de aandacht voor klimaatverandering zich al decennialang in golven. ‘De urgentie groeit, maar telkens raakt de wereld weer afgeleid door een nieuwe crisis of oorlog. De aandacht voor klimaat is dus cyclisch, maar de klimaatverandering is een trend. Dat is een belangrijk verschil, want de toekomst wordt niet bepaald door cyclussen, maar door trends.

Volgens Samsom wordt de race tussen mensheid en klimaatverandering nog heel spannend, maar maken we nog altijd kans. ‘Nieuwe technologieën zoals zonne-energie, batterijen en elektrificatie ontwikkelen sneller dan experts ooit voorspelden. Toch zit de grootste uitdaging niet in de techniek, maar in de samenleving zelf. Iedere industriële revolutie vergroot verschillen tussen mensen. Daardoor ontstaat weerstand tegen verandering. Zorg dus ook dat mensen zich gezien, gehoord en onderdeel voelen van die verandering.’ 

Deze menselijke en praktische kant van de transitie kwam ook terug in de interactieve deelsessies.

Hoe nemen we het MKB mee? (Cumela & Van Oord)
In de sessie van Cumela en Van Oord stond de rol van het MKB centraal. Kleinere bedrijven leveren, vaak als onderaannemer, het merendeel van het materieel. De transitie naar volledig emissieloos bouwen slaagt dus alleen als het MKB ook meekomt. Nu is het zo dat veel MKB’ers wel willen investeren, maar dat ze nog wachten tot de kosten dalen. Doordat de uitvraag uitblijft, blijven die kosten echter hoog. De oproep aan opdrachtgevers en hoofdaannemers is dan ook: betrek onderaannemers eerder, zodat investeringsrisico’s verdeeld worden. Van Oord deelde hoe zij als hoofdaannemer bewust vroegtijdig de dialoog aangaan met onderaannemers. 

Van koploperaanpak naar sectorbelang (Bouwend Nederland) 
Nu ENI stopt blijft Bouwend Nederland de transitie op verschillende manieren actief ondersteunen. Bijvoorbeeld door opgedane kennis breder te laten landen bij hun leden en mee te nemen in gesprekken met opdrachtgevers en andere (internationale) belanghebbenden. Belangrijke speerpunten worden standaardisering, veiligheidsrichtlijnen voor elektrisch materieel en slim omgaan met batterijen en energiemanagement. 

Het SEB-ecosysteem visueel (Connectr)
Connectr presenteerde een interactief model van het SEB-ecosysteem dat inzicht geeft in de partijen, rollen en onderlinge afhankelijkheden binnen emissieloos bouwen. Het model laat zien hoeveel organisaties inmiddels deel uitmaken van dezelfde transitie én hoe belangrijk samenwerking blijft nu ENI wegvalt als verbindende schakel. Tijdens de interactieve sessie bleek dat koplopers willen blijven samenwerken aan uitdagingen, zoals betere energiesystemen op bouwplaatsen en efficiënte emissieloze bouwprocessen. Connectr moedigt alle deelnemers in de transitie daarom aan om ook na het ENI-slotevent in gesprek blijven over de koers van de transitie en ieders rol daarin. 

Maatschappelijke baten meetbaar maken (CE Delft)
CE Delft benadrukte het belang van een bredere blik. In opdracht van het Ministerie van IenW, onderzoekt het bureau hoe de maatschappelijke baten van emissieloos bouwen beter zichtbaar gemaakt kunnen worden. Dit helpt in het gesprek met opdrachtgevers, leveranciers en beleidsmakers om te laten zien wat we als maatschappij verdienen aan emissieloos bouwen. Denk aan opbrengsten zoals gezondheidswinst, minder geluid en een schonere lucht. 

Interoperabiliteit in de praktijk (BuildZero / ElaadNL)
Parallel aan het ENI-slotevent vond in de testhal van Elaad het derde BuildZero-testevent plaats. Elaad organiseerde daarbij twee workshops. De eerste workshop was een live webtalk over belangrijkste marktontwikkelingen rondom emissieloos bouwen. Daarbij benadrukte ELaad dat het beleid van opdrachtgevers de belangrijkste versneller is. Zonder duidelijke eisen en uitvraag, wachten marktpartijen af met investeren in emissieloos materieel. De energievoorziening op de bouwplaats blijft een uitdaging. Er is er nog steeds behoefte aan meer interoperabiliteit, betere batterijen en goede energiemanagementsystemen (EMS’en). Een live panel met Gerard van der Veer (Bouwend Nederland), Harry Hertsenberg (Van Werven Infra), Hans Zwaanenburg (BMWT) en Peter van Schaik (Rijkswaterstaat) besprak deze marktontwikkelingen. Hun oproep: ‘Blijf testen, kennis delen en samenwerken in de praktijk.’

De tweede workshop, over de urgentie en resultaten van de BuildZero testevent, werd verzorgd door ENI en BMWT. Doordat deze events het massaal testen op gang hielpen, kunnen er nu al laders en machines gemixed en gematched worden. Slim laden, pauzeren, opnieuw opstarten, variëren in laadvermogen, het is allemaal beter geworden door BuildZero. Deze events gaan ook zonder ENI gewoon door.

Afsluiting: de traditionele barbecue
De opbrengsten uit de workshops wijzen allemaal in dezelfde richting: nu ENI stopt is het aan ons allemaal om te blijven samenwerken en innoveren. Tijdens de dag en de afsluitende barbecue was duidelijk dat mensen vanuit verschillende organisaties binnen de sector elkaar inmiddels goed kennen en dat we elkaar weten te vinden. Als sector blijven we dan ook samenwerken aan de transitie naar emissieloos bouwen.